‘UNDO डायस्पोरा नेपालीको एजेन्डामा केन्द्रित संस्था’ — सभापति सोनाम लामाको दाबी

काठमाडौं ।युनाइटेड नेपाली डायस्पोरा अर्गनाइजेशन (UNDO) का सभापति सोनाम लामाले UNDO नेपाल सरकारको परराष्ट्र मन्त्रालयमा विधिवत् दर्ता भएको डायस्पोरा नेपालीहरूको संस्था भएको उल्लेख गर्दै संस्था पूर्ण रूपमा प्रवासी नेपालीका अधिकार, हित र एजेन्डामा केन्द्रित रहेको बताएका छन्।

सभापति लामाले हाल संस्था विश्वभर रहेका डायस्पोरा नेपालीका मुद्दालाई संस्थागत रूपमा उठाउँदै नेपाल सरकारसँग निरन्तर संवाद, समन्वय र नीतिगत पैरवीमा सक्रिय रहेको जानकारी दिएका छन्। उनका अनुसार,
“UNDO अहिले डायस्पोरा नेपालीका संवैधानिक अधिकार, नागरिकता, लगानी र नीतिगत सुधारका विषयमा केन्द्रित भएर पूर्ण गतिमा काम गरिरहेको छ।”

प्रस्तावित विधेयकमाथि चासो र सक्रिय लबी

पछिल्लो समय सार्वजनिक भएको ‘गैरआवासीय नेपाली नागरिकता’ सम्बन्धी प्रस्तावित विधेयकप्रति संस्था गम्भीर रूपमा संवेदनशील रहेको सभापति लामाले बताएका छन्।

उनका अनुसार, प्रस्तावित मस्यौदामा डायस्पोरा नेपालीका संवैधानिक अधिकार संकुचित हुने संकेत देखिएकाले UNDO ले विभिन्न सरकारी निकायसँग सक्रिय लबी सुरु गरेको छ।

लामाले केही समूहले गैरआवासीय नेपाली नागरिकताको सट्टा केवल कार्ड प्रणालीको पक्षमा वकालत गरेको र अन्य संस्थाको अस्तित्व सीमित गर्ने प्रस्तावसहित परराष्ट्र मन्त्रालय पुगेको जानकारी आफूहरूले पाएको दाबी गरेका छन्। उनले यस्ता प्रस्तावलाई
“गैर–संवैधानिक र डायस्पोरा नेपालीको अधिकारविपरीत”
भन्दै असहमति जनाएका छन्।

सरकारसँग निरन्तर संवाद

UNDO ले परराष्ट्र मन्त्रालयसहित विभिन्न सरकारी निकाय, सभामुख, मन्त्री, सांसद तथा सम्बन्धित मन्त्रालयका सचिवहरूसँग निरन्तर संवाद र छलफल गरिरहेको जनाएको छ।

संस्थाले आफ्नो धारणा र सुझाव लिखित रूपमा सरकारसमक्ष पेश गरिसकेको र त्यसमा सकारात्मक प्रतिक्रिया प्राप्त भएको सभापति लामाको भनाइ छ।

उनले भने,
“डायस्पोरा नेपालीको अधिकार सुनिश्चित गर्ने सन्तुलित र उचित विधेयक आउनेमा हामी आशावादी छौं। हामी चुप लागेर बसेका छैनौं, निरन्तर सक्रिय रूपमा पैरवी गरिरहेका छौं।”

विशेष टास्कफोर्स गठन

UNDO ले हालै सम्पन्न बैठकमार्फत
‘सरकारी मामिला तथा नीतिगत सल्लाह टास्कफोर्स’ गठन गरेको जनाएको छ।

यसमा कानुनविद्, लगानीकर्ता तथा डायस्पोरा मामिलासँग सम्बन्धित विज्ञहरूलाई समेटिएको छ। आगामी दिनमा प्रवासी नेपालीको लगानी, नागरिकता र नीतिगत विषयमा सरकारसँग रचनात्मक सहकार्य गर्ने संस्थाको योजना रहेको बताइएको छ।

भ्रमपूर्ण प्रचारप्रति सचेत रहन आग्रह

सभापति लामाले सामाजिक सञ्जाल र विभिन्न माध्यममार्फत फैलाइएका भ्रमपूर्ण प्रचारप्रति सचेत रहन डायस्पोरा नेपाली समुदायलाई आग्रह गरेका छन्।

कुनै जिज्ञासा वा जानकारी आवश्यक परे संस्थासँग प्रत्यक्ष सम्पर्क गर्न तथा संस्थाको आधिकारिक वेबसाइटमार्फत थप जानकारी लिन अनुरोध गरिएको छ।

विश्लेषण: डायस्पोरा अधिकारको बहस थप सक्रिय

गैरआवासीय नेपाली नागरिकता र अधिकार सम्बन्धी बहस पछिल्लो समय पुनः तीव्र बन्दै गएको छ। विभिन्न संस्था र समूहहरूले फरक–फरक धारणा राखिरहेका बेला UNDO ले आफूलाई
“डायस्पोरा नेपालीको संवैधानिक अधिकार र नीतिगत प्रतिनिधित्वको पक्षधर”का रूपमा प्रस्तुत गरेको देखिन्छ।