गगनलाई पक्राउ गर्ने बालेनको ‘मास्टर प्लान’मा ब्रेक, सरकार किन झस्कियो?

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापालाई पक्राउ गर्ने तयारीमा रहेको प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकार तत्काल उक्त रणनीतिबाट पछि हटेको दाबी सार्वजनिक भएको छ। प्रधानमन्त्रीनिकट स्रोतलाई उद्धृत गर्दै नेपाल लाइभले थापालाई पक्राउ गर्ने योजनामा तत्कालका लागि रोक लगाइएको जनाएको छ।

नेपाल लाइभको रिपोर्टअनुसार थापालाई पक्राउ गर्ने विषयमा प्रधानमन्त्री शाह र उनको सल्लाहकार समूहले छलफल अघि बढाएको थियो। कांग्रेस सभापतिमाथि निगरानी गर्न सादा पोसाकका प्रहरी परिचालन गरिएको दाबीसमेत समाचारमा उल्लेख छ। तर पक्राउ गर्दा राजनीतिक प्रतिरोध बढ्ने र सरकार थप दबाबमा पर्ने आकलनपछि रणनीति परिवर्तन गरिएको स्रोतको भनाइ छ।

पत्रकार पक्राउ प्रकरणपछि सरकारसँग टकराव

गत कात्तिक १३ गते विभिन्न सञ्चारमाध्यमका समाचार कक्षमा प्रहरी प्रवेश गरी पत्रकार पक्राउ तथा धरपकड गरिएको घटनापछि गगन थापाले सरकारको आलोचना गरेका थिए। कात्तिक १५ गते कांग्रेस पार्टी कार्यालय सानेपामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा पनि उनले पत्रकार पक्राउ, प्रेस स्वतन्त्रता र सरकारको कार्यशैलीबारे प्रश्न उठाएका थिए।

त्यसपछि थापालाई पक्राउ गर्न सकिने चर्चा राजनीतिक वृत्तमा फैलिएको नेपाल लाइभको रिपोर्टमा उल्लेख छ। कांग्रेसले सभापतिमाथि प्रहरी निगरानी भइरहेको आरोप लगाएको थियो।

इनम सापकोटा प्रकरणले थप्यो राजनीतिक तनाव

कांग्रेसको आधिकारिकतासम्बन्धी विवादमा इनम सापकोटासँग जोडिएको १८ करोड रुपैयाँको कथित डिलबारे अडियो सार्वजनिक भएपछि गगन थापाको नाम पनि विवादमा तानिएको थियो। उक्त अडियोको सत्यता र त्यसमा उल्लेख भएका दाबीहरू स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएका छैनन्।

नेपाल लाइभको समाचारले यही प्रकरणलाई थापालाई पक्राउ गर्ने चर्चासँग जोडेको छ। तर अप्रमाणित अडियो वा राजनीतिक आरोपकै आधारमा कुनै व्यक्तिको आपराधिक संलग्नता स्थापित हुँदैन।

पक्राउले राजनीतिक संकट निम्त्याउने आकलन

समाचारअनुसार प्रधानमन्त्री शाहले थापालाई पक्राउ गर्ने विषयमा सुरक्षा निकायसँग राय लिएका थिए। पक्राउ गरे विपक्षी दलहरू थप एकजुट हुने, सरकारविरुद्ध आन्दोलन चर्किने र राजनीतिक परिस्थिति थप जटिल बन्न सक्ने सुझाव प्राप्त भएको प्रधानमन्त्रीनिकट स्रोतहरूको दाबी छ।

प्रधानमन्त्रीले सुरक्षा निकायका प्रमुखहरूसँग गरेको छलफलपछि पक्राउको योजनामा पुनर्विचार गरिएको समाचारमा उल्लेख छ। यद्यपि सरकार वा प्रधानमन्त्री कार्यालयले गगन थापालाई पक्राउ गर्ने औपचारिक योजना बनाइएको थियो भन्ने विषय सार्वजनिक रूपमा पुष्टि गरेको छैन।

भारतीय विदेश सचिवको भेटले पनि बढायो चासो

प्रधानमन्त्री शाहले प्रधानसेनापति अशोकराज सिग्देल, नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक मनोजकुमार केसी र सशस्त्र प्रहरीका महानिरीक्षक नारायणदत्त पौडेलसँग सुरक्षा विषयमा ब्रिफिङ लिएको समाचारमा उल्लेख छ।

सोही दिन भारतीय विदेश सचिव विक्रम मिस्रीले प्रधानमन्त्रीसँग भेट गरेका थिए। त्यसपछि उनले कांग्रेस सभापति गगन थापासँग पनि भेट गरेको विवरण सार्वजनिक भयो। नेपाल लाइभले उक्त भेट र थापाको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई प्रधानमन्त्रीको टोलीले विश्लेषण गरेको दाबी गरेको छ।

तर भारतीय विदेश सचिवको भेटले पक्राउको योजना रोक्न प्रत्यक्ष भूमिका खेलेको भन्ने विषय स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको छैन।

सरकारको रणनीति परिवर्तन कि राजनीतिक दबाबको परिणाम?

गगन थापालाई पक्राउ गर्ने योजना तत्काल रोकिएको दाबीले सरकार र प्रमुख प्रतिपक्षबीचको सम्बन्धलाई नयाँ मोडमा पुर्‍याएको छ। पत्रकार पक्राउ प्रकरणपछि सरकारमाथि प्रेस स्वतन्त्रता र राजनीतिक प्रतिशोधको आरोप लागिरहेका बेला कांग्रेस सभापतिमाथि पक्राउको चर्चा थप संवेदनशील बनेको थियो।

यदि कुनै राजनीतिक नेतामाथि अनुसन्धान वा पक्राउको प्रक्रिया अघि बढाइन्छ भने त्यसको आधार कानुन, प्रमाण र स्थापित प्रक्रिया हुनुपर्छ। राजनीतिक आलोचना, सार्वजनिक अभिव्यक्ति वा विपक्षी दलको नेतृत्व गरेको आधारमा पक्राउ गरिने अवस्था लोकतान्त्रिक शासन र विधिको शासनका दृष्टिले गम्भीर प्रश्नको विषय बन्न सक्छ।

प्रधानमन्त्री कार्यालयले गगन थापालाई पक्राउ गर्ने योजना बनाइएको थियो वा थिएन भन्ने विषयमा स्पष्ट धारणा सार्वजनिक नगरेसम्म यो प्रकरण स्रोतमा आधारित राजनीतिक दाबीका रूपमा रहनेछ।