काठमाडौं। पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकको पक्राउविरुद्ध दायर गरिएको बन्दीप्रत्यक्षीकरण रिटमा सर्वोच्च अदालतले तत्काल राहत दिन अस्वीकार गरेको छ। न्यायाधीश कुमार रेग्मीको एकल इजलासले अन्तरिम आदेश जारी नगरी सरकारका नाममा ‘कारण देखाऊ’ आदेश जारी गरेपछि लेखकको तत्काल रिहाइको सम्भावना कमजोर बनेको छ।
अदालतको यो निर्णयसँगै लेखक कम्तीमा केही दिन अझै हिरासतमा रहने निश्चितजस्तै भएको छ। यसअघि काठमाडौं जिल्ला अदालतले दिएको आदेशअनुसार उनी पाँच दिन हिरासतमा राखिनेछ।
लेखकको पक्राउ गैरकानुनी रहेको दाबी गर्दै उनकी पत्नी यशोदाले आइतबार सर्वोच्च अदालतमा बन्दीप्रत्यक्षीकरण रिट दायर गरेकी थिइन्। उक्त रिटमा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, सिंहदरबारसहित सम्बन्धित निकायहरूलाई विपक्षी बनाइएको छ।
कानुनी दृष्टिकोण र संकेत
सर्वोच्च अदालतले अन्तरिम आदेश दिन अस्वीकार गर्नु सामान्य प्रक्रियाभित्रको निर्णय भए पनि यसले प्रारम्भिक रूपमा सरकारी पक्षको दाबीलाई परीक्षण गर्नुपर्ने देखिएको संकेत गर्छ। ‘कारण देखाऊ’ आदेशले सरकारलाई लेखकको पक्राउको कानुनी आधार प्रस्तुत गर्न बाध्य बनाएको छ।
कानुन व्यवसायीहरूका अनुसार, यस्तो आदेशले अदालतले मुद्दालाई गम्भीरतापूर्वक लिएको देखाउँछ, तर तत्काल हस्तक्षेप आवश्यक नदेखिएको बुझिन्छ। यसले आगामी सुनुवाइमा दुवै पक्षबीच कडा कानुनी बहस हुने सम्भावना प्रस्ट देखिन्छ।
राजनीतिक र सार्वजनिक चासो
पूर्वगृहमन्त्री जस्तो उच्च राजनीतिक व्यक्तित्वको गिरफ्तारी र त्यसविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा परेको रिटले राजनीतिक वृत्तमा समेत तरंग उत्पन्न गरेको छ। यस प्रकरणले कानून कार्यान्वयनको निष्पक्षता र न्यायिक प्रक्रियाको विश्वसनीयतामाथि बहसलाई थप चर्काएको छ।
अब सबैको ध्यान सर्वोच्च अदालतमा हुने आगामी सुनुवाइतर्फ केन्द्रित भएको छ, जहाँ सरकारको जवाफ र निवेदक पक्षको तर्कले लेखकको भविष्य निर्धारण गर्नेछ।
निष्कर्ष
सर्वोच्च अदालतको पछिल्लो आदेशले तत्काल राहतको ढोका बन्द गरे पनि कानुनी लडाइँ अझै जारी रहने स्पष्ट संकेत दिएको छ। अबको बहसले मात्र रमेश लेखकको गिरफ्तारी कानुनी हो कि होइन भन्ने अन्तिम निष्कर्ष दिनेछ।