शनिवार, २०८३ मंसिर ५
EN
मेनु

युक्रेनलाई नेटोको धारा ५ सरह सुरक्षा ग्यारेन्टी दिन रुस तयार रहेको कुशनरको दाबी

युक्रेनलाई नेटोको धारा ५ सरह सुरक्षा ग्यारेन्टी दिन रुस तयार रहेको कुशनरको दाबी

तस्बिर : एपी

AI सारांश (Quick Summary)

३० सेकेन्डको जानकारी
  • नेटोको धारा ५ सरह सुरक्षा व्यवस्था प्रस्ताव।
  • युक्रेन नेटोको सदस्य भने होइन।
  • आकाश, समुद्र र स्थल क्षेत्रमा सुरक्षा तथा प्रतिरक्षा सहयोग उपलब्ध गराउने।

बर्लिन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत जारेड कुशनरले रुस युक्रेनलाई नेटोको धारा ५ सरहको सुरक्षा ग्यारेन्टी दिने प्रस्तावप्रति सहज हुन थालेको दाबी गरेका छन्। युद्ध अन्त्य भएपछि युक्रेनमाथि पुनः आक्रमण भए त्यसको प्रतिकारका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा व्यवस्था सुनिश्चित गर्ने प्रस्तावमा रुसी पक्ष सकारात्मक रहेको आफूले विश्वास गरेको उनले बताएका हुन्।

बिहीबार, १९ नोभेम्बर २०२६ मा जर्मनीको बर्लिनमा आयोजित ‘कोलिसन अफ द विलिङ’ बैठकपछि पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै कुशनरले यस्तो धारणा सार्वजनिक गरेका हुन्। बैठकमा अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकफ र कुशनरसहित युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की तथा ४० भन्दा बढी युरोपेली प्रतिनिधि सहभागी थिए।

नेटोको धारा ५ सरह सुरक्षा व्यवस्था प्रस्ताव

कुशनरका अनुसार अमेरिकी वार्ताकारहरूले युक्रेनका लागि प्रस्तावित सुरक्षा ग्यारेन्टी नेटोको धारा ५ मा आधारित हुन सक्ने अवधारणाप्रति रुसी पक्षलाई सहज बनाएका छन्।

उनले भने, “युक्रेनका लागि दिइने कुनै पनि सुरक्षा ग्यारेन्टी धारा ५ मा आधारित हुने अवधारणाप्रति हामीले रुसीहरूलाई सहज बनाएका छौँ भन्ने मलाई लाग्छ।”

उनका अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्प पनि यस्तो सुरक्षा व्यवस्थाको प्रस्तावप्रति खुला छन्। तर यसलाई अमेरिकी राष्ट्रिय हित अनुकूल र समग्र शान्ति तथा सुरक्षा सम्झौताको एउटा हिस्साका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने उनको भनाइ छ।

नेटोको धारा ५ अनुसार कुनै सदस्य राष्ट्रमाथि सशस्त्र आक्रमण भए त्यसलाई सबै सदस्य राष्ट्रमाथिको आक्रमणका रूपमा लिइन्छ र सदस्यहरूले आक्रमणमा परेको देशलाई सहयोग गर्न प्रतिबद्धता जनाउँछन्। युक्रेन नेटोको सदस्य भने होइन। त्यसैले प्रस्तावित व्यवस्था नेटोको औपचारिक सदस्यता नभई त्यससँग मिल्दोजुल्दो सुरक्षा प्रतिबद्धता हुने देखिन्छ।

रुस र युक्रेन दुवैको सहमति अझै निश्चित छैन

कुशनरले रुसी पक्ष यस्तो अवधारणाप्रति सकारात्मक रहेको दाबी गरे पनि मस्कोले औपचारिक रूपमा यस प्रस्ताव स्वीकार गरेको पुष्टि भएको छैन।

एसोसिएटेड प्रेसका अनुसार प्रस्तावित सुरक्षा ग्यारेन्टीको वास्तविक स्वरूप कस्तो हुने र रुस तथा युक्रेन दुवैले त्यसलाई स्वीकार गर्ने कि नगर्ने भन्ने अझै स्पष्ट छैन।

रुसले लामो समयदेखि नेटोको सैन्य प्रभाव आफ्नो सीमातर्फ विस्तार हुने विषयमा आपत्ति जनाउँदै आएको छ। अर्कोतर्फ युक्रेनले भविष्यमा रुसी आक्रमण दोहोरिन नदिन बलियो र कानुनी रूपमा बाध्यकारी सुरक्षा प्रत्याभूति माग्दै आएको छ।

युद्धविरामपछि युक्रेनलाई के–कस्तो सुरक्षा दिइने प्रस्ताव छ?

बर्लिन बैठकपछि जर्मनी, फ्रान्स, बेलायत र युक्रेनका नेताहरूले संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै युद्धविराम लागू भएपछि युक्रेनलाई बलियो र कानुनी रूपमा बाध्यकारी सुरक्षा ग्यारेन्टी उपलब्ध गराउनुपर्ने बताएका छन्।

उक्त सुरक्षा व्यवस्थामा निम्न विषय समावेश हुन सक्ने उल्लेख छ :

  • युक्रेनी सेनालाई दीर्घकालीन सैन्य, आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोग निरन्तरता दिने।

  • अमेरिकाको नेतृत्वमा युद्धविराम अनुगमन तथा प्रमाणीकरण संयन्त्र स्थापना गर्ने।

  • इच्छुक युरोपेली देशहरूको सहभागितामा बहुराष्ट्रिय सुरक्षा बल तैनाथ गर्ने।

  • आकाश, समुद्र र स्थल क्षेत्रमा सुरक्षा तथा प्रतिरक्षा सहयोग उपलब्ध गराउने।

  • भविष्यमा रुसबाट पुनः सशस्त्र आक्रमण भए शान्ति र सुरक्षा पुनःस्थापित गर्न आवश्यक कदम चाल्ने कानुनी प्रतिबद्धता गर्ने।

यस्तो सुरक्षा व्यवस्था अमेरिकी समन्वयमा सञ्चालन हुने र सम्बन्धित देशहरूको राष्ट्रिय कानुनी प्रक्रियाअनुसार कार्यान्वयन गरिने वक्तव्यमा उल्लेख छ।

युरोपलाई वार्ता प्रक्रियाबाट बाहिर नराख्ने अमेरिकी प्रतिबद्धता

बर्लिन बैठकको अर्को महत्वपूर्ण विषय युक्रेनको भविष्यसम्बन्धी वार्तामा युरोपेली देशहरूको सहभागिता सुनिश्चित गर्नु थियो।

कुशनरले ट्रम्पले युरोपलाई बाहिर राखेर एकपक्षीय सम्झौता गर्न नचाहेको बताएका छन्। उनका अनुसार युक्रेन र युरोपसँग निकट परामर्श गरेर मात्रै कुनै पनि सम्झौता अघि बढाइनेछ।

युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले पनि शान्ति वार्तामा युरोपको सहभागिता आवश्यक रहेको बताउँदै बर्लिन बैठकले त्यस दिशामा प्रगति गरेको बताएका छन्। उनले युक्रेनका लागि नेटो सदस्यता नै सबैभन्दा भरपर्दो सुरक्षा प्रत्याभूति हुने आफ्नो धारणा दोहोर्‍याएका छन्।

युद्ध अन्त्यको सम्भावना र चुनौती

रुस र युक्रेनबीचको युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयास भइरहेका बेला सुरक्षा ग्यारेन्टीको विषयलाई सम्भावित शान्ति सम्झौताको केन्द्रमा राखिएको छ। युक्रेनले युद्धपछि आफ्नो भूभाग र सार्वभौमिकता सुरक्षित रहने सुनिश्चितता खोजिरहेको छ भने रुसले नेटोको सैन्य विस्तार आफ्नो सुरक्षाका लागि खतरा हुने बताउँदै आएको छ।

कुशनरको पछिल्लो भनाइले सुरक्षा ग्यारेन्टीसम्बन्धी वार्तामा केही प्रगति भएको संकेत गरे पनि त्यसलाई रुसको औपचारिक सहमति मान्न मिल्ने अवस्था छैन।

अब प्रस्तावित सुरक्षा व्यवस्थाको विस्तृत स्वरूप, रुस र युक्रेनको औपचारिक धारणा तथा युद्धविरामको सम्भावनाले नै यो कूटनीतिक पहल वास्तविक शान्ति सम्झौतामा परिणत हुन्छ वा हुँदैन भन्ने निर्धारण गर्नेछ।

ताजा अपडेट

जनमत सर्वेक्षण

जनमत (Public Poll)

Live
वर्तमान सरकारले जनताको अपेक्षाअनुसार काम गरिरहेको छ?
पूर्ण रूपमा गरिरहेको छ 0% (0)
केही हदसम्म गरिरहेको छ 0% (0)
अपेक्षाभन्दा कमजोर छ 66.7% (2)
बिल्कुलै गरिरहेको छैन 33.3% (1)
अहिले नै मूल्यांकन गर्न सकिँदैन 0% (0)
जम्मा मत: 3

ट्रेन्डिङ