मंगलवार, २०८३ मंसिर १
EN
मेनु
ताजा अपडेट

अमेरिका–इरान तनाव घटाउन पाकिस्तानको कूटनीतिक पहल, क्षेत्रीय मुलुकको समर्थन जुट्यो

अमेरिका–इरान तनाव घटाउन पाकिस्तानको कूटनीतिक पहल, क्षेत्रीय मुलुकको समर्थन जुट्यो

AI सारांश (Quick Summary)

३० सेकेन्डको जानकारी
  • अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव कम गर्न पाकिस्तानले क्षेत्रीय मुलुकहरूको समर्थनसहित कूटनीतिक पहललाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
  • पाकिस्तानले वार्ताको प्रयास नछाड्ने।
  • उनका अनुसार पाकिस्तानले इरानबाट आएको पछिल्लो प्रस्तावबारे अमेरिकाको प्रतिक्रियाको प्रतीक्षा गरिरहेको छ।

इस्लामाबाद । अमेरिका र इरानबीच जारी तनाव कम गर्न पाकिस्तानले क्षेत्रीय मुलुकहरूको समर्थनसहित कूटनीतिक पहललाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता जनाएको छ। पाकिस्तानका उपप्रधानमन्त्री तथा विदेशमन्त्री इशाक दारले मध्यपूर्वमा शान्ति र स्थिरता कायम नभएसम्म आर्थिक विकास, व्यापार विस्तार र क्षेत्रीय सहकार्य प्रभावकारी हुन नसक्ने बताएका छन्।

सोमबार, १६ नोभेम्बर २०२६ मा इस्लामाबादमा सम्पन्न क्षेत्रीय आर्थिक सहयोग संगठन (इको) को विदेशमन्त्रीस्तरीय बैठकपछि दारले अमेरिका र इरानलाई पुनः वार्ताको टेबलमा ल्याउने प्रयास नछाडेको बताएका हुन्।

१० सदस्यीय इकोका विदेशमन्त्री तथा वरिष्ठ कूटनीतिज्ञ सहभागी बैठकमा इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीसहित विभिन्न एसियाली मुलुकका प्रतिनिधि सहभागी थिए। बैठकको अन्त्यमा जारी संयुक्त विज्ञप्तिले अमेरिका–इरान तनाव समाधानका लागि पाकिस्तान र कतारले गरिरहेको मध्यस्थता प्रयास तथा इरानको शान्ति प्रस्तावलाई समर्थन गरेको छ। विज्ञप्तिमा संयमता, संवाद र कूटनीतिक माध्यमबाट विवाद समाधान गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।

पाकिस्तानले वार्ताको प्रयास नछाड्ने

विदेशमन्त्री दारले अमेरिका र इरानबीचको विवाद समाधानका लागि पाकिस्तानले निरन्तर पहल गरिरहेको र शान्तिपूर्ण समाधानप्रति आशावादी रहेको बताए।

उनका अनुसार पाकिस्तानले इरानबाट आएको पछिल्लो प्रस्तावबारे अमेरिकाको प्रतिक्रियाको प्रतीक्षा गरिरहेको छ। उक्त प्रस्ताव यसअघि जुन महिनामा दुई देशबीच भएको अस्थायी सहमतिको आधारमा तयार गरिएको बताइएको छ।

पाकिस्तानले गत अप्रिलमा अमेरिका र इरानबीच प्रत्यक्ष वार्ताको पहिलो चरण आयोजना गरेको थियो। त्यसपछि जुनमा दुवै पक्षबीच अस्थायी सहमति भएको थियो। तर हर्मुज जलघाँटी हुँदै हुने समुद्री आवागमन र सुरक्षा व्यवस्थापनलगायत विषयमा मतभेद कायम रहँदा तनाव पूर्ण रूपमा समाधान हुन सकेको छैन।

दारले अमेरिकी अधिकारीहरू मध्यावधि निर्वाचनमा व्यस्त रहेकाले प्रतिक्रियामा ढिलाइ भएको हुन सक्ने बताएका छन्। उनले पाकिस्तानले शान्ति प्रक्रियाबाट आशा नत्यागेको स्पष्ट पारे।

हर्मुज जलघाँटीको तनावले विश्व अर्थतन्त्रमा असर

अमेरिका–इरान तनावको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हर्मुज जलघाँटीको गतिरोध हो। विश्वको ऊर्जा आपूर्तिका लागि रणनीतिक मानिने यस जलमार्गमा अवरोध हुँदा तेलको मूल्य बढ्नुका साथै अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार र आपूर्ति प्रणालीमा असर पर्ने चिन्ता बढेको छ।

पाकिस्तानले पनि जलमार्ग पुनः सञ्चालन गर्न र समुद्री आवागमन सहज बनाउन आग्रह गर्दै आएको छ। तेलको मूल्यमा भएको वृद्धिले आफ्नो कमजोर अर्थतन्त्रमा थप दबाब परेको पाकिस्तानको भनाइ छ।

इरानी विदेशमन्त्री अराघचीले बैठकमा अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र विवादको शान्तिपूर्ण समाधानका पक्षमा उभिन सदस्य मुलुकहरूलाई आग्रह गरे। इरानको सरकारी समाचार संस्था इरनाका अनुसार उनले अमेरिकामाथि आक्रामकता, धम्की, लक्षित हत्या, आर्थिक दबाब र नाकाबन्दीको नीति अपनाएको आरोप लगाए।

इरानले फारसको खाडी तथा हर्मुज जलघाँटीमा बढेको तनावका लागि अमेरिका र इजरायललाई जिम्मेवार ठहर्‍याउँदै आएको छ। यद्यपि यी आरोपबारे अमेरिका र इजरायलको धारणा तथा उनीहरूको जवाफलाई छुट्टै रूपमा मूल्यांकन गर्नुपर्ने हुन्छ।

अफगानिस्तानसँग सम्बन्ध सुधार्न सुरक्षा चासो सम्बोधन गर्नुपर्ने

इको बैठकका क्रममा पाकिस्तान र अफगानिस्तानबीचको तनावपूर्ण सम्बन्धको विषय पनि उठेको थियो।

विदेशमन्त्री दारले अफगानिस्तान शान्त, स्थिर र समृद्ध भएको पाकिस्तानको चाहना रहेको बताउँदै व्यापार, पारवहन तथा क्षेत्रीय आर्थिक सहकार्य विस्तार गर्न आफूहरू तयार रहेको उल्लेख गरे। तर त्यसका लागि अफगान तालिबान सरकारले छिमेकी मुलुकका सुरक्षा चासो र आतङ्कवादको खतरा सम्बोधन गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।

पाकिस्तानले अफगान तालिबान सरकारमाथि तेहरिक–ए–तालिबान पाकिस्तान (टीटीपी), बलोच लिबरेसन आर्मी (बीएलए) तथा अलकायदासँग सम्बन्धित समूहलाई आश्रय दिएको आरोप लगाउँदै आएको छ। काबुलले भने आफ्नै भूमि अन्य देशविरुद्ध प्रयोग हुन नदिने बताउँदै पाकिस्तानका आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ।

यस वर्ष पाकिस्तान र अफगानिस्तानबीच सीमा क्षेत्रमा भएका झडप तथा पाकिस्तानी हवाई आक्रमणले दुई देशको सम्बन्ध थप तनावपूर्ण बनेको छ। अफगानिस्तानको इको सदस्यता निलम्बित रहेकाले सोमबारको बैठकमा अफगानिस्तानको प्रतिनिधित्व नभएको दारले बताएका छन्।

क्षेत्रीय सहकार्य र आर्थिक स्थिरतामा जोड

इको बैठकमा अमेरिका–इरान तनावबाहेक क्षेत्रीय व्यापार, लगानी, यातायात तथा पारवहन सञ्जाल विस्तारका विषयमा पनि छलफल भएको थियो। सहभागी मुलुकहरूले आर्थिक सहकार्यलाई प्रभावकारी बनाउन क्षेत्रीय सम्पर्क सञ्जाल बलियो बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

बैठकबाट सन् २०२६ देखि २०३५ सम्मका लागि ‘इको भिजन २०३५’ नामक रणनीतिक कार्ययोजना पनि स्वीकृत गरिएको छ। यसले आगामी दशकमा क्षेत्रीय व्यापार, लगानी र आर्थिक सम्पर्क विस्तारका लागि मार्गदर्शन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

अमेरिका र इरानबीचको तनाव समाधानका लागि पाकिस्तानले क्षेत्रीय समर्थन जुटाएको भए पनि वार्ताको अन्तिम परिणाम अझै अनिश्चित छ। हर्मुज जलघाँटीको आवागमन सहज बनाउने, सुरक्षा विवाद समाधान गर्ने र दुवै पक्षलाई सहमतिमा ल्याउने चुनौती कायमै छ।

यस्तो अवस्थामा इस्लामाबादमा भएको इको बैठकलाई क्षेत्रीय कूटनीतिक प्रयासलाई निरन्तरता दिने महत्वपूर्ण पहलका रूपमा हेरिएको छ।

ताजा अपडेट

जनमत सर्वेक्षण

जनमत (Public Poll)

Live
वर्तमान सरकारले जनताको अपेक्षाअनुसार काम गरिरहेको छ?
पूर्ण रूपमा गरिरहेको छ 0% (0)
केही हदसम्म गरिरहेको छ 0% (0)
अपेक्षाभन्दा कमजोर छ 100% (2)
बिल्कुलै गरिरहेको छैन 0% (0)
अहिले नै मूल्यांकन गर्न सकिँदैन 0% (0)
जम्मा मत: 2

ट्रेन्डिङ