0
Shares
वासिङ्टन ।अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग नयाँ रणनीतिक सम्झौता नहुँदासम्म उसमाथि लगाइएको समुद्री नाकाबन्दी नहटाइने स्पष्ट सन्देश दिएका छन्। युद्धविरामको समयसीमा सकिनै लाग्दा र सम्भावित शान्ति वार्ताको भविष्य अनिश्चित रहँदा ट्रम्पको यो कडा अभिव्यक्तिले मध्यपूर्वको भू–राजनीतिक तनावलाई थप तीव्र बनाएको छ।
ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जालमार्फत इरानमाथिको नाकाबन्दी प्रभावकारी रहेको दाबी गर्दै यसले तेहरानको आर्थिक तथा सामरिक क्षमतामा गम्भीर असर पारेको उल्लेख गरेका छन्। उनले अमेरिका यस द्वन्द्वमा “निर्णायक रूपमा अघि” रहेको र रणनीतिक रूपमा “जिततर्फ उन्मुख” रहेको दाबी गरेका छन्।
तर, यस्तो दाबीले परिस्थितिलाई सहज बनाउने भन्दा उल्टै वार्ता प्रक्रियालाई थप जटिल बनाउने संकेत देखिएको विश्लेषकहरूको बुझाइ छ।
अमेरिका–इरानबीचको अस्थायी युद्धविराम बुधबार समाप्त हुने क्रममा छ। यसबीच पाकिस्तानमा दोस्रो चरणको वार्ता हुने चर्चा भए पनि त्यसको औपचारिक पुष्टि हुन सकेको छैन। इस्लामाबादमा सुरक्षा सतर्कता बढाइएको भए पनि वार्तामा सहभागी हुने अमेरिकी उच्च प्रतिनिधिमण्डल अझै प्रस्थान नगर्नुले प्रक्रिया अनिश्चित बनेको छ। इरानले पनि वार्तामा सहभागी हुनेबारे स्पष्ट धारणा सार्वजनिक गरिसकेको छैन।
यसैबीच, अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डले नाकाबन्दी कार्यान्वयनको विवरण सार्वजनिक गर्दै हालसम्म २७ वटा जहाजलाई इरानी बन्दरगाहतर्फ जानबाट रोकेको जनाएको छ। आइतबार पहिलोपटक एक इरानी झण्डावाहक मालबाहक जहाज नियन्त्रणमा लिइएको घटनाले स्थिति थप संवेदनशील बनेको छ। सार्वजनिक भिडियोमा अमेरिकी सेनाले चेतावनी दिएपछि हेलिकप्टरमार्फत सैनिक उतारेर जहाज नियन्त्रणमा लिएको दृश्य देखाइएको छ।
उक्त कदमप्रति इरानले तीव्र असन्तुष्टि जनाउँदै कडा प्रतिकार गर्ने चेतावनी दिएको छ। तेहरानले अमेरिकी नाकाबन्दीलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनविपरीत ‘समुद्री डकैती’को संज्ञा दिँदै यदि आफ्नो व्यापारिक गतिविधिमा अवरोध कायम राखिए क्षेत्रीय सुरक्षा नै अस्थिर हुने चेतावनी दिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार होर्मुज जलसन्धि जस्तो संवेदनशील क्षेत्र केन्द्रमा राखेर भइरहेको यो शक्ति प्रदर्शनले विश्व ऊर्जा आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा प्रत्यक्ष असर पार्ने जोखिम बढेको छ। वार्ता प्रक्रिया ठप्प रहेमा सैन्य टकरावको सम्भावना अझै प्रबल बन्ने देखिन्छ।
हालको परिस्थितिले स्पष्ट संकेत दिएको छ—राजनीतिक समाधानभन्दा टकरावको दिशा बलियो बन्दै गएको छ, जसको असर केवल दुई देशमा सीमित नरही विश्व अर्थतन्त्रसम्म फैलिन सक्ने खतरा बढ्दो छ।
